Τα πανηγύρια για το φετινό καλοκαίρι έχουν ήδη ξεκινήσει στο νησί μας. Φέτος, βέβαια, τα γιορτάζουμε μέσα σε διαφορετικό κλίμα λόγω του «πένθους» που επικρατεί σε πολλά χωριά εξαιτίας των περίπου 70.000 θανατωμένων προβάτων και βοοειδών λόγω του αφθώδους πυρετού που πλήττει τον κτηνοτροφικό τομέα του της Λέσβου από τις 16 Μαρτίου όπου ανακοινώθηκε το πρώτο κρούσμα σε εκτροφή στην Πελόπη.
Ωστόσο, τα πανηγύρια στα χωριά του νησιού εξακολουθούν να πραγματοποιούνται με στόχο τη διατήρηση της παράδοσης του τόπου μας, αλλά και της προσέλκυσης ντόπιων και ξένων επισκεπτών στα όμορφα χωριά μας. Τα άλογα και οι καβαλάρηδες με τη φυσική ομορφιά και τα στολίδια τους είναι αυτοί που κλέβουν την παράσταση, αποδεικνύοντας τη στενή σχέση που δημιουργείται με αυτό το έξυπνο ζώο.
Για την αγάπη του για τα άλογα μιλά ο γεμιστής φουρνέλων για ανατινάξεις σε λατομεία και δρόμους, Χρήστος Μανωλάκας από τα Πάμφιλα ο οποίος συμμετέχει από μικρή ηλικία στα πανηγύρια μαζί με το άλογό του, φορώντας του την εντυπωσιακή σέλα του.
Ποια είναι η σχέση σου με τα άλογα;
Τα άλογα είναι η ζωή μας! Ο έρωτάς μας! Από 12 ετών ξεκίνησα να ιππεύω. Έβλεπα τα άλογα του φίλου μου και συγχωριανού μου, Βαγγέλη Βέκιου, μου άρεσαν και ξεκίνησα να ασχολούμαι με αυτά.
Αγαπάμε τα άλογα και θέλουμε να παραμείνει ζωντανή η παράδοσή μας και να τη μεταφέρουμε στα παιδιά μας, στα εγγόνια μας και στα δισέγγονά μας. Όπως τα βρήκατε και εμείς. Να μη σβήσει τίποτα από την παράδοση.
Με τα άλογα πάμε στο πανηγύρι στα Πάμφιλα που γίνεται μια εβδομάδα μετά το Πάσχα, την Κυριακή του Θωμά στην εκκλησία της Αγίας Βαρβάρας. Πάμε στο πανηγύρι στον Μανταμάδο που γιορτάζεται την Κυριακή των Μυροφόρων στο μοναστήρι του Ταξιάρχη. Πάμε στο πανηγύρι στην Πηγή στο εξωκλήσι του Αγίου Χαραλάμπους στο βουνό στις 10 Φεβρουαρίου. Πάμε στο πανηγύρι της Αγίας Παρασκευής στο εξωκλήσι του Αγίου Χαραλάμπους στο βουνό που πραγματοποιήθηκε το Σάββατο. Πάμε σε πανηγύρια που γίνονται σε εξωκλήσια των Αγίων Αποστόλων κοντά στα Πάμφιλα και της Αγίας Τριάδας στον Αφάλωνα του Αγίου Πνεύματος. Σχεδόν κάθε χωριό έχει το σωματείο του.
Επίσης, μαζευόμαστε μια παρέα 5, 10 ή 3 ατόμων και κάνουμε τη βόλτα μας είτε Κυριακές είτε απογεύματα, όποτε έχουμε χρόνο. Συμπυκνώνουμε τις εργασίες μας για να έχουμε ελεύθερη μια ώρα την εβδομάδα ώστε να πάμε μια βόλτα για να ξεδώσει το μυαλό μας.
Τι άλλο σου προσφέρει η ενασχόληση με τα άλογα;
Ηρεμία. Γαλήνη. Φεύγουν ό,τι σεκλέτια έχεις στο μυαλό σου.
Ισχύει ότι το άλογο είναι το πιο έξυπνο ζώο;
Είναι πανέξυπνο ζώο. Σε καταλαβαίνει αν είσαι στενοχωρημένος, αν είσαι χαρούμενος, αν είσαι νευριασμένος. Μόλις σε δει το άλογο, καταλαβαίνει την ψυχολογία που έχεις και σου συμπεριφέρεται ανάλογα. Είναι ψυχολόγος το άλογο, μπορώ να πω.
Πόσο κοστίζει περίπου ένα άλογο;
Αναλόγως πώς θες να το έχεις. Από θέμα συντήρησης είναι διαφορετικό να κάνεις πρωταθλητισμό με ένα άλογο. Εκεί ανεβαίνει το κοστολόγιο λόγω και των ειδικών τροφών. Επίσης, υπάρχουν κάτι άλογα, όπως ανδαλουσιανά ή φρίζιαν, που έχουν υψηλότερο κοστολόγιο.
Τα ντόπια Μυτιληνιά άλογα έχουν πιο οικονομική συντήρηση με ζωοτροφές όπως το γιουλάφι, με τον καρπό, με το χόρτο τους. Τα θηλυκά τα αφήνουν φραγμένα μέσα στα χωράφια στους ελαιώνες και τρώνε τα χόρτα, ενώ τα αρσενικά είναι μέσα στους στάβλους. Σε γενικές γραμμές αντί να πιείς δύο καφέδες την ημέρα, θα πιείς έναν. Κάπως έτσι.
Είναι ακριβό σπορ τα άλογα;
Αναλόγως πώς το βλέπει ο καθένας. Και ο σκύλος έχει έξοδα, και το ψάρεμα είναι ακριβό σπορ. Αυτός που το κάνει δεν το υπολογίζει.
Σχετικά με την παύση των πανηγυριών που ακούγεται, ποια είναι η γνώμη σου;
Αυτοί που θέλουν να σταματήσουν τα πανηγύρια είδαν άσχημες συμπεριφορές. Πάντα σε όλους τους χώρους υπάρχουν κάποιοι παραβατικοί. Έτσι και σε εμάς υπάρχουν και κάποιοι που μας στιγμάτισαν όλους.
Τα άλογα από τη φύση τους θα κάνουν σούζα. Με αυτόν τον τρόπο εκτονώνεται η αδρεναλίνη, η ένταση που έχουν μέσα τους. Αλλά μερικοί αυτό το εκμεταλλεύονται και θέλουν να κάνουν επίδειξη. Από μερικούς τέτοιους, μας έβαλαν στο στόχαστρο οι οικολόγοι, οι οποίοι σε μερικά σημεία έχουν δίκιο. Όμως, είναι παράλογο να χάσουμε τις παραδόσεις μας για δέκα παραβατικούς, ενώ οι υπόλοιποι 110 είναι νόμιμοι.
Πώς σου φαίνεται που δεν γίνεται πια στα πανηγύρια η περιφορά του ταύρου;
Δεν είναι κακό που δεν γυρίζει ο ταύρος. Άλλωστε, το παραδοσιακό φαγητό που ετοιμάζουν όλο το βράδυ, το κισκέτς προσφέρεται κέρασμα στους πανηγυριστές.
Η Λέσβος προσελκύει επισκέπτες για την απλότητα, την αυθεντικότητα και για τα πανηγύρια της. Εσείς, μέσα από το πέρασμα των χρόνων, βλέπετε κόσμο στα πανηγύρια;
Στα πανηγύρια βλέπουμε ότι έρχεται και πολύ ξένος κόσμος. Ειδικά οι Χιώτες, μας τιμούν πάρα πολύ. Έρχονται είτε με τα άλογά τους, είτε με τις οικογένειές τους για το πανηγύρια της Αγίας Παρασκευής, του Μανταμάδου, της Πηγής, της Μόριας, των Παμφίλων και άλλα. Έρχονται και πολλοί ξένοι κοντά στα άλογα, μας μιλάνε, λένε ότι τους αρέσουν, από ποιο μέρος έχουν έρθει για το πανηγύρι.
Χρόνο με τον χρόνο αυξάνονται ή μειώνονται οι επισκέπτες στα πανηγύρια;
Παλιά ήταν περισσότεροι. Τώρα, λόγω οικονομικών δυσκολιών, έχουν μειωθεί.
Φέτος, η κρίση λόγω του αφθώδους πυρετού έχει αφήσει πολύ κόσμο μακριά από τα πανηγύρια;
Ο αφθώδης πυρετός παίζει μεγάλο ρόλο. Για παράδειγμα στο πανηγύρι της Καλλονής ακύρωσαν τους αγώνες λόγω της ζωονόσου. Βέβαια, στην Αγία Παρασκευή έγιναν οι αγώνες την Κυριακή και μάλιστα συμμετείχα στην επιτροπή αγώνων.
Σίγουρα θα επηρεάσει γιατί κυρίως οι κάτοικοι της Δυτικής Λέσβου, που ασχολούνται με την κτηνοτροφία, είχαν ένα εισόδημα από τα πρόβατα, το γάλα και τα αρνιά. Τώρα έχουν θανατώσει τα κοπάδια τους και έχουν ξεκληριστεί οι άνθρωποι.
Μειώνεται και ο αριθμός των καβαλάρηδων;
Λίγα νέα παιδιά υπάρχουν. Συνήθως είναι γύρω στην ηλικία των 30 ετών και άνω. Σε λίγα χωριά βλέπεις νεολαία.
Τι θα μπορούσες να πεις στα νέα παιδιά για να τα παροτρύνεις;
Να αφήσουν την ενασχόληση με το διαδίκτυο και τα κινητά τηλέφωνα και να γεμίζουν τα απογεύματά τους, αν δεν έχουν διάβασμα, είτε με αθλητισμό είτε με τα αλογάκια τους. Και αν δεν μπορούν να συντηρήσουν ένα άλογο, υπάρχουν και αθλητικοί όμιλοι όπου μπορούν να κάνουν μια βόλτα, να μάθουν σωστή ιππασία.
